تبلیغات
مكتب امام علی علیه السلام - آیا مذهب می تواند پاسخگوی همه ی مشکلات جوامع بشری باشد؟

آیا مذهب می تواند پاسخگوی همه ی مشکلات جوامع بشری باشد؟

نویسنده :علی عباس زاده
تاریخ:پنجشنبه 29 تیر 1396-07:54 ق.ظ

آیا مذهب می تواند پاسخگوی همه ی مشکلات جوامع بشری باشد؟

پیشرفت تمدن صنعتی و دگرگون شدن اشکال‌ و مظاهر‌ گـوناگون زندگی، این فکر را برای بسیاری‌ از مردم به وجود آورده است که‌: مذهب، به خاطر خاصیت جـمود‌ و یکنواختی‌ که دارد، نمی ‌تواند نـیازمندی های مـختلف جوامع بشری را که در اثر تجدد زندگی و مرور زمان پیش می‌آید برآورد و پاسخگوی‌ همه ‌ی مشکلات او باشد!!

بخش اخلاق و عرفان اسلامی تبیان

انحطاط مسلمین

به دنبال این طرز تفکر نتیجه ‌هائی گرفتند که‌‌ مهمترین آنها این است: اسلام، گرچه در ابتدای‌ امـر به خاطر محدودیت نیازمندی های مردم زمان؛ توانسته‌ بر برنامه ‌های ساده پاسخگوی همه ی مشکلات مردم‌ عصر خود باشد و نصف بیشتر مناطق معموره ی آن روز جهان‌ را‌ تسخیر نماید، اما وقتی که چهره ی زندگی عوض‌ شـد و تـغییر و تحول های چشمگیری در جوامع اسلامی‌ پدید آمد، به خصوص در این سال های اخیر که تمدن‌ صنعتی همه ‌چیز ما را دگرگون کرد‌ و نیازمندی های‌ نویی را بوجود آورد، دیگر آن اسلام با آن نظامات ساده‌ و غیر قابل انعطاف خود نـتوانست پاسـخگوی نیازمندی های مختلف جوامع بشری باشد و با مقتضیات زمان‌ انطباق پیدا کند‌؛ در‌ نتیجه از ارزش و اعتبار افتاد و برای همیشه بر چسب انحطاط و عقب رفت بر سیمای‌ آن زده شد و هیچ گاه نباید در انتظار تـجدید عـظمت‌ از دست رفته آن نشست!!

اسلام چنانکه‌ از‌ محتوایش‌ پیداست، آئین زندگی‌ است، عقائد و اخلاق و احکام آن‌ وی‌ مصالح‌ روحی و جسمی و رفع نیازمندی های همه جانبه ی انسان، تنظیم شده است وگرنه خداوند از باور و انجام آنـها سـودی نمی‌ برد.

یکی از‌ نویسندگان‌ تاریخ‌ تمدن اسلام ضمن‌ بحث از‌ علل‌ انحطاط‌ مسلمین و اینکه یک عامل در عین آنکه می‌ تواند در یک زمان عامل پیشرفت‌ باشد؛ همان عامل ممکن است در زمـان دیـگر‌ عـامل‌‌ انحطاط‌ و «پسرفت» باشد؛در این زمـینه چـنین مـی ‌نویسد: «نظامیات‌ سیاسی‌ و اجتماعی عرب‌ را که ما در اعداد اسباب ترقی وی قرار دادیم؛ در انحطاط هم باید آن را از عوامل مؤثر‌ دانست‌، زیرا‌ که فـتوحات اعـراب (مـسلمین) از روزی شروع‌ گردید که آنان‌ از برکت آئین محمدی (صلی الله و علیه وآله) در مـقابل یـک قانون، سر اطاعت و تسلیم فرود آوردند و همین حس اطاعت و انقیاد بود‌ که‌ تمام‌ قبائل و طوائف مختلف عربستان را تحت لوای واحـد جـمع‌ نـمود. و این‌ قانون‌ سخت، تا وقتی مفید به حال‌ آنان بود کـه احتیاجات آنان با ظواهر احکام و قرآن‌ مطابقت داشت‌، ولی‌ وقتی‌ که به جهت توسعه ی قلمرو اسلامی و بسط تمدن، لازم گـردید کـه در نـظامات‌‌ سابقه‌ اصطلاحاتی‌ بعمل بیاورند، معلوم گردید که‌ نظامات مذهبی بار سـنگین و سـختی است‌ که هیچوقت نمی ‌شود‌ از‌ حمل‌ آن شانه‌ خالی کرد!!

این نظامات، که در زمان پیامبر اکرم احتیاجات‌ مـردم را‌ بـر می ‌آورد‌، چـند قرن بعد؛ (در اثر بسط تمدن و بوجود آمدن احتیاجات تازه) نتوانست‌ کفایت‌ ضـروریات‌ و احـتیاجات‌ آنـان را بنماید؛ و چون‌ قرآن، علاوه بر احکام مذهبی و عبادی؛ مشتمل‌ بر نظامات سیاسی‌ و اجتماعی‌ هـم مـی ‌باشد و نـظر به‌ وحی بودن آن؛ تغییر و تبدیل مندرجات آن، غیر ممکن‌ است‌؛ از‌ این جهت نمی‌ توانستند برحسب‌ احتیاجات وقـت، تـغییری در نظامات آن بدهند.

نتیجه ‌ی این عدم مطابقت احکام‌ و نظامات‌ سیاسی‌ با مقتضیات زمان آن شـد کـه حـکومت اسلامی رو به‌ ضعف نهاد‌ و نفوذ‌ و قدرت‌ آن کاسته شد!!» (تـاریخ تمدن‌ اسلام‌ و عرب ص 796)

تنها این مستشرق نیست که چـنین بـینشی از اسلام‌ دارد و آن را یک‌ آئین‌ موسمی‌ و غیر قابل انطباق با مقتضیات همه ی اعصار مـی‌ داند؛ بـلکه بـعضی از تحصیل کرده ‌ها‌ و روشنفکران‌ درباره ی همه ی مذاهب چنین فکر می ‌کنند!!

و البته به نظر آنها این ایراد؛ به اسـلام واردتـر است‌ زیرا‌ دیگر‌ مذاهب؛ مدعی آن نیستند که برای همه‌ی‌ شئون زندگی مـردم و بـرای جـمیع‌ اعصار‌ و قرون؛ برنامه آورده ‌اند، و این سردمداران آن مذاهبند‌ که‌‌ چنین‌ دخل و تصرف های بی جائی به نام دین در زنـدگی‌‌ مـردم‌ مـی ‌کنند، وگرنه قلمرو فعالیت آن مذاهب؛ طبق مدارکی که از متون فعلی آنها‌ در‌ دست اسـت‌ تـنها یک سلسله‌ عقائد‌ و اخلاق و مراسم‌ آمیخته‌ با‌ خرافات است و کار قانون‌ گذاری را با‌ اصطلاح‌ به قیصر سـپرده‌ اند.

ولی اسـلام چنانکه می‌ دانیم برای همه‌ی‌ شئون زندگی بشر‌ «حتی‌ خراش صورت» برنامه‌ آورده و بـرنامه ‌اش نـیز‌ جاودانه و همیشگی است‌: «حلال‌ محمد ‌(صلی الله و علیه وآله) حلال الی یـوم القـیامة و حـرامه‌ حرام‌ الی یوم القیامة» (حلال خـدا‌ تـا‌ روز قیامت حـلال اسـت و حـرام او نیز تا روز قیامت حرام است (اصـول کـافی‌ ج 2 ص 17‌))

گرچه بررسی نادرستی ایـن طـرز تفکر و تشریح‌ چگونگی قوانین اسلام‌، و جامع‌ الاطراف و جاودانه بودن آن، و بیان‌ رمز‌ انعطاف‌ و پاسـخگوئی آن به همهءی نیازمندی های بشر در‌ همه ی‌ اعصار و قرون‌؛ و اثبات‌ نادرستی‌ توجیه انحطاط مـسلمین بـر اساس‌‌ عدم انطباق برنامه ‌های اسلام با مـقتضیات زمان و... نیازمند تألیف کـتاب مـستقلی است که با مقاله ‌نویسی‌‌ مـا ‌(آن هم درباره ی علل پیشرفت اسلام و انحطاط‌ مسلمین‌) جور‌ در‌ نمی‌ آید‌ ولی با توجه‌ به‌ چند نـکته‌ اسـاسی، ریشه این بحث و پاسخ آن روشـن مـی ‌گردد:

-ایـن طرز تفکر از کـجا پیـدا‌ شده؟

شکی‌ نیست‌ که ایـن طـرز تفکر پیش از آنکه‌ در‌ شرق‌ پیدا‌ شود‌ در‌ غرب پیدا شد و آن هم به خاطر این‌ بود کـه کـلیسا برای حفظ قدرت اهریمنی خود، هـر پدیـده ی نویی را مـحکوم مـی ‌کرد و هـر اختراع و اکتشاف جدیدی را تـنها به‌ این دلیل که در کتاب‌ مقدس نیامده است، مطرود می ‌شناخت و چنین وانمود می‌ کرد که مـذهب بـا علم و پدیده ‌های نو مخالف‌ است و در ایـن راه دانـشمندان زیـادی را در زنـدان‌ زیـر‌ شکنجه‌ کشت و یـا در آتـش سوزانید و یا محکوم‌ کرد.

«پرنیلی» بجرم این سخن که: ستارگان از جای‌ خود نمی ‌افتند؛ با ضربات شـلاق، مـجروح و زخـمدار می ‌شود. «کامپانلا» بخاطر این بیان که‌ غـیر‌ از ایـن دنـیا دنـیاهای دیـگری هـم به تعداد بی شمار وجود دارد و بخاطر آنکه با کنایه و استعاره به راز آفرینش‌ اشاره کرده بود 27‌ بار‌ به زندان و شکنجه گرفتار می ‌گردد‌.

«هارولی‌» به جرم آنکه ثابت کرده بود:در رگ های بدن آدمی سیاله ی خون جریان دارد؛ و خون‌ بی‌ حرکت در عروق زنده وجود نخواهد داشت، مورد شکنجه و آزار‌ سخت‌ قرار می ‌گیرد.

«گالیله» بجرم‌ اینکه‌ برخلاف کتاب مقدس، از گردش زمین خبر می ‌دهد به زندان مـی ‌افتد.

«کـریستف کلمب» به خاطر کشف سرزمینی که‌ «سنت پلی» در تورات و انجیل پیش ‌بینی نکرده بود؛ زندانی می ‌شود.

«دی رومنس» بجرم‌ اینکه‌ معتقد شده بود «قوس و قزح» تیر و کمان جنگی خدا نیست؛ بلکه از انعکاس نـور خـورشید در ابر و دانه ‌های باران پدید می‌ آید، زندانی می ‌گردد و وقتی که در زندان می‌ میرد او و کتابش را‌ محاکمه‌ کرده و هر‌ دو را در آتش‌ می‌ سوزانند (اسلام و حقوق بشر ص 5) و...!

در اثر این سختگیری های کلیسا بود که ایـن فـکر برای مردم اروپا‌ پدید آمد کـه: مـذهب، سختگیر؛ جامد، غیر قابل انطباق با زمان و مخالف‌ با‌ تمدن‌‌ و علم است و با هرگونه پیشرفت و تجدد مخالف است‌ و از این رو دخالت مذهب را در زندگی مردم نادرست‌‌ ‌‌دانـستند‌ و بـه طور کلی روزگار دین را سـپری شـده اعلام‌ نمودند!!

شکی‌ نیست‌ که ایـن طـرز تفکر پیش از آنکه‌ در‌ شرق‌ پیدا‌ شود‌ در‌ غرب پیدا شد و آن هم به خاطر این‌ بود کـه کـلیسا برای حفظ قدرت اهریمنی خود، هـر پدیـده ی نویی را مـحکوم مـی ‌کرد و هـر اختراع و اکتشاف جدیدی را تـنها به‌ این دلیل که در کتاب‌ مقدس نیامده است، مطرود می ‌شناخت و چنین وانمود می‌ کرد که مـذهب بـا علم و پدیده ‌های نو مخالف‌ است و در ایـن راه دانـشمندان زیـادی را در زنـدان‌ زیـر‌ شکنجه‌ کشت و یـا در آتـش سوزانید و یا محکوم‌ کرد.

این طرز تفکر بار‌ دیگر‌ ارمغان های‌ غربی به شرق‌ آمد و بسیاری از شرقی ها که مرعوب تمدن غرب‌ بودند و از طرفی چون‌ آگاهی درستی از واقعیت‌ اسلام نداشتند، پنداشتند که اسلام نـیز مـخالف با پیشرفت‌ و تجدد است و نمی‌ تواند پا‌ به پای‌ پیشرفت‌ تمدن پاسخگوی مشکلات زندگی بشر باشد و همه ی نیازمندی های فردی و اجتماعی اش را که روز به روز بیشتر و گسترده‌ تر می ‌شود برآورد، غافل از اینکه چنین‌ مـقایسه ‌ای بـسیار غلط اسـت و چنانکه‌ در جای خود به ثبوت رسیده اسلام از این نغمه‌ های ناموزون به کلی‌ دور است و با گذشت اعصار و قرون مـشکل‌ گشای‌ زندگی مردم خواهد بود.

اسلام آئین زندگی است

چنانکه در نوشته ایـن‌ مـستشرق‌ دیـدیم: این گروه‌ برنامه ‌های مذاهب و به خصوص اسلام را سخت و غیر قابل تحمل می ‌دانند و فکر می ‌کنند که اسلام‌ بارگرانی است کـه ‌ ‌بـر افراد بشر تحمیل شده در صورتی که‌ توان حمل آن را ندارند‌!!

البته‌ ما از مذاهب تـحریف شـده ی دیـگر دفاع‌ نمی ‌کنیم و قطعاً قسمتی از برنامه ‌های آن ها همین طور است چنانکه در آئین زرتشت می‌ خوانیم: «اگر کسی سـگ آبی‌ ای را بکشد باید 25 جور‌ کفاره‌‌ بدهد که از آن جمله است: 10 هزار تازیانه باید بـخورد 10 هزار پشته هیزم خـشک و 10 هـزار پشته‌ هیزم‌تر بایستی به آتشکده بدهد 10 هزار مار،و 10 هزار قورباغه‌ خشکی‌ و 10‌ هزار قورباغه ی آبی‌ و 10 هزار‌ پشه‌ را‌ باید بکشد و...» (مجموعه ی قوانین زرتشت یـاوندیداد اوسـتا فـصل چهارم ص 243-229)

اما در اسلام راستین به هیچ وجه دستوری پیدا نمی‌ شود که غیر قابل تحمل و یـا موجب دشواری‌ باشد.

اسلام چنانکه‌ از‌ محتوایش‌ پیداست، آئین زندگی‌ است، عقائد و اخلاق و احکام آن‌ وی‌ مصالح‌ روحی و جسمی و رفع نیازمندی های همه جانبه ی انسان، تنظیم شده است وگرنه خداوند از باور و انجام آنـها سـودی نمی‌ برد: «لن‌ ینال‌ اللّه لحومها لادمائها ولکن یناله التقوی منکم» (گوشت ها و خون های آنها (شتران‌ قربانی‌) به‌ خدا نمی ‌رسد این پرهیزگاری شما است که به او می ‌رسد (حج آیه ی 37))

 و از اعمال‌ و رفتار‌ بندگانش به کلی بی ‌نیاز است، و منظورش‌ از تنظیم آن احکام این نبوده که بشر را به زحمت و دشواری بیاندازد: «یرید‌ اللّه‌ بکم‌ الیسر و لا یـرید بـکم العسر»(خدا‌ برای‌ شـما آسـانی مـی‌خواهد نه دشواری(بقره آیه 185))

و چنانکه بعداً خواهیم دید: هرگاه در‌ موردی‌ از ناحیه ی قانون اسلام، ضرر و یا حرجی (دشواری) به فرد و یا اجتماع برسد، در آن مورد‌ از‌ آن‌ قانون صرف نظر می‌ کند.» «و ما جعل علیکم فی الدّیـن مـن‌ حرج-(خداوند در دین برای شـما‌ سـختی‌ قرار‌ نداده است (حج آیه 78))

لا ضرر‌ و لا‌ضرار‌ فی الاسلام» (قانون ضرری در اسلام وجود ندارد(حدیث معروف نبوی) )

بنابراین چنانکه متن اسلام گواهی می ‌دهد. اسلام بار سنگین و سخت و غیر قابل‌ تحمل‌ نیست‌.

در شمار ی آینده چگونگی انطباق قوانین آنرا با مقتضیات زمان مـورد بـررسی قـرار خواهیم‌ داد‌.
منبع:

علل پیشرفت اسلام و انحطاط مسلمین: عدم انطباق با مقتضیات زمان، نوشته قربانی،زین‌العابدین؛ به نقل از «درسهایی از مکتب اسلام » خرداد 1354، سال شانزدهم - شماره 6

 




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
eddrugsgeneric.com
سه شنبه 27 شهریور 1397 10:26 ب.ظ

You have made your point.
generic cialis at the pharmacy cialis coupon cialis cipla best buy when can i take another cialis cialis 05 cialis uk import cialis canada discount drugs cialis viagra cialis levitra cialis professional yohimbe
canada online pharmacy
چهارشنبه 14 شهریور 1397 04:55 ق.ظ

Amazing data. Thanks a lot!
online pharmacies tech school prescriptions from canada without candida viagra most reliable canadian online pharmacies canada pharmacies account canada online pharmacies medication canada drug canadian pharmaceuticals stocks canada online pharmacy canadian government approved pharmacies
http://eddrugsgeneric.com/
دوشنبه 12 شهریور 1397 07:33 ق.ظ

Kudos. Good stuff.
cialis usa cost cialis generico in farmacia tadalafil 20 mg generic cialis at walmart female cialis no prescription cialis 5 effetti collaterali cialis 5 mg effetti collateral cialis taglich cialis side effects dangers cialis side effects
viagravonline.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 04:38 ب.ظ

Truly quite a lot of fantastic info!
generic cialis levitra safe site to buy cialis online best generic drugs cialis cialis 50 mg soft tab cialis for sale deutschland cialis online cialis en 24 hora click now cialis from canada cialis 30 day sample costo in farmacia cialis
babecolate.com/buy-cialis-online-with-echeck.html
دوشنبه 22 مرداد 1397 09:28 ب.ظ

Many thanks, A good amount of postings.

interactions for cialis safe site to buy cialis online safe dosage for cialis cheap cialis generico cialis mexico achat cialis en itali only best offers cialis use buy cialis online nz sialis are there generic cialis
Cialis 20 mg
جمعه 7 اردیبهشت 1397 11:12 ب.ظ

Appreciate it! Quite a lot of postings.

usa cialis online cialis 5 mg look here cialis cheap canada cialis tadalafil cialis manufacturer coupon cialis generico lilly cialis online deutschland where do you buy cialis venta cialis en espaa comprar cialis 10 espa241a
Viagra uk
سه شنبه 4 اردیبهشت 1397 04:51 ب.ظ

Superb content. Regards!
where can i buy sildenafil online levitra prescription viagra uk buy generic viagra online cheap online pharmacy usa buy viagra on line online pharmacy for viagra where can you buy viagra uk buy viagra no rx get viagra cheap
Cialis canada
شنبه 18 فروردین 1397 07:44 ق.ظ

Thanks! Great information!
cialis generisches kanada cialis online napol acheter cialis meilleur pri cialis online cialis 20mg prix en pharmacie cialis online holland cuanto cuesta cialis yaho click here take cialis cialis coupons printable cialis wir preise
Cialis 20 mg
شنبه 4 فروردین 1397 07:00 ق.ظ

Thank you, I enjoy this!
cialis patentablauf in deutschland how does cialis work cialis 100mg suppliers cialis alternative cialis 20 mg effectiveness canada discount drugs cialis cialis 100mg suppliers cialis in sconto cialis et insomni cialis generique
Cialis prices
دوشنبه 28 اسفند 1396 12:38 ب.ظ

Fantastic forum posts, Cheers.
how to buy cialis online usa canadian drugs generic cialis generico cialis mexico click now cialis from canada ou trouver cialis sur le net cialis without a doctor's prescription how much does a cialis cost buy cialis online cialis tablets for sale canadian cialis
What is a heel lift?
پنجشنبه 23 شهریور 1396 10:02 ب.ظ
Informative article, totally what I needed.
foot pain
دوشنبه 13 شهریور 1396 08:08 ب.ظ
I'm extremely impressed with your writing skills and also with
the layout on your blog. Is this a paid theme or did you modify it yourself?
Either way keep up the nice quality writing, it is rare to see a nice
blog like this one these days.
How do I stretch my Achilles tendon?
جمعه 13 مرداد 1396 08:07 ق.ظ
Hello colleagues, fastidious paragraph and pleasant urging commented here, I am genuinely enjoying
by these.
https://jaymelokhmator.wordpress.com/
جمعه 6 مرداد 1396 07:42 ب.ظ
I'm extremely impressed with your writing skills as well as with the layout on your weblog.
Is this a paid theme or did you modify it yourself?
Either way keep up the excellent quality writing, it is rare to
see a nice blog like this one nowadays.
darceykarma.weebly.com
جمعه 6 مرداد 1396 07:38 ب.ظ
I blog quite often and I genuinely appreciate your content.
This article has really peaked my interest. I will book mark your blog and keep checking for new information about once per week.

I opted in for your Feed too.
How did the Achilles tendon get it's name?
جمعه 6 مرداد 1396 06:51 ب.ظ
I all the time emailed this blog post page to
all my contacts, as if like to read it afterward my friends will too.
How much does it cost for leg lengthening?
جمعه 6 مرداد 1396 07:23 ق.ظ
bookmarked!!, I like your blog!
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر