تبلیغات
مكتب امام علی علیه السلام - چرا امام حسین(ع) در کربلا یاران اندکی داشتند؟

چرا امام حسین(ع) در کربلا یاران اندکی داشتند؟

نویسنده :علی عباس زاده
تاریخ:شنبه 22 مهر 1396-08:44 ق.ظ

چرا امام حسین(ع) در کربلا یاران اندکی داشتند؟

فلسفه حرکت امام حسین (ع)، مسئله‌ای بحث برانگیز در بین علمای شیعه است. برای شناخت بیشتر و بررسی بهتر این موضوع، با دکتر مرضیه محمدزاده به گفت‌وگو نشستیم که بخش هایی از آن را در ادامه می‌خوانید.

مرضیه محمدزاده
مرضیه محمدزاده در سال ۱۳۳۷ شمسی در اهواز متولد شد. وی از سال ۱۳۷۵ کار تحقیق و پژوهش دربارۀ زندگی حضرت اباعبدالله الحسین‌ (ع) را شروع کرد و آن را با دقت و حوصلۀ زیاد در طول پنج سال به پایان رساند. او تا کنون به تألیف بیست و پنج اثر ارزشمند پژوهشی پرداخته که از میان آنها پانزده اثر اختصاص به سید الشهدا (ع) دارد. وی هم اکنون با دانشنامۀ جهان اسلام و دائره‌المعارف تشیع در بخش تألیف مقاله همکاری می‌کند.

چند نوع دیدگاه دربارۀ هدف امام حسین (علیه السلام) از قیام  بیان شده است و صاحبان هر دیدگاه چه کسانی هستند؟

دیدگاه حکومتی: این دیدگاه، کامل ترین نظریه در این حوزه است و اولین بار سید مرتضی علم الهدی و شیخ مفید آن را بیان کرده‌اند. صالحی نجف آبادی نیز همین نظر را در کتابش (شهید جاوید) آورده است. در این دیدگاه تبیین می‌شود؛ برخلاف دوره‌ امام حسن (ع) موقعیت برای امام حسین (ع) مهیا شد. کوفیان امام را دعوت و امام نیز به سمت کوفه حرکت کردند. ایشان قصد برپایی حکومت را داشتند. زمانی که امام با حر مواجه شدند و دیدند کوفیان از رأی خود برگشته اند، تصمیم به بازگشت داشتند اما جلوی حضرت را گرفتند.
دیدگاه شهادت طلبانه: سید بن طاووس آن را این گونه بیان کرده است؛ امام مأمور به شهادت بودند و به قصد شهادت به سمت کربلا حرکت کردند.
دیدگاه اجتماعی: علامه شهیدی، صاحب دیدگاه فوق معتقد است این جنگ حاصل قبیله گرایی در بین اعراب است. بنی امیه در پی قدرت و مصالح مادی خود بودند ولی بنی هاشم و اهل بیت (ع) در چهارچوب اوامر الهی رفتار می‌‌کردند و امام حسین (ع) به دنبال اصلاح امت پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم)، نفی قبیله گرایی و ایجاد امت واحد این حرکت را آغاز نمودند.
دیدگاه عارفانه: اغلب عرفا در طول تاریخ بر این هستند که شهادت برای امام حسین (ع) از روز الست نوشته شده است.
 
اختلاف ‌هایی که در این دیدگاه ‌ها هست از چه چیزی نشأت می‌گیرد و آیا نمی‌توان این دیدگاه ها را با هم جمع کرد؟

قصد امام کشته شدن نبود. قصدش اسارت زن و بچه‌هایش نبود. امام حسین (ع) تا آخرین لحظه‌ با سپاه دشمن سخن می‌گفت ؛ مرا مکشید؛ حرمت شکنی مکنید؛ پرده‌دری مکنید؛ قصد جنگ ندارم؛ من فقط بیعت نمی‌کنم. در همۀ نظرات این که امام نمی خواستند بیعت کنند، مشترک است. ولی مفهوم عدم بیعت این نیست که مرا بکشید. مفهوم آن این بود که من می‌روم و با کسی ستیز ندارم. من زندگی خواهم کرد اما با یزید بیعت نخواهم کرد.

یکی از دلایل اختلاف در تحلیل، دیدگاهی است که صاحب نظر با آن دریچه، به بررسی موضوع می‌پردازد. به عنوان مثال؛ سید مرتضی، هم یک عالمِ اصولیِ عقل‌گرا بوده و هم نگاه تاریخی داشته است. در این دیدگاه چون مطالب را براساس وقایع تاریخی می‌سنجد، به دیدگاه حکومتی رسیده ولی اخباریون و به ویژه سید‌بن‌طاووس که متکلمانه به ماجرا می‌نگرند؛ به دیدگاه شهادت‌طلبانه رسیده اند. در واقع نحوۀ نگرش به این حرکت، منجر‌ به دیدگاه‌های مختلف می شود.

از نظر شما اختلاف در دیدگاه ها، نقطه قوت محسوب می شود یا نقطه ضعف؟
قیام امام حسین (ع) قیامی بزرگ است و علما نظرات مختلفی دربارۀ چگونگی آن دارند. ممکن است در سال‌های بعد، نظرات جدیدی هم توسط علمای دیگر مطرح شود. مانند دیدگاه اجتماعی که تا چند سال پیش مطرح نبود و این نظر برای دوران متأخر است. وقتی ما معتقدیم امام حسین (ع) تا قیامت زنده است. هر روز عاشوراست و هر زمینی کربلاست پس تنوع دیدگاه‌ها ممکن است باز هم بیشتر شود.
در این باره دیدگاه‌ها پویایی دارند و تا زمانی که برخی برای اثبات نظر خود، دیگری را نکوبند و تکفیر نکنند؛ این پویایی ادامه خواهد داشت. اصولا در جواب تحلیل و نظر علمی، باید آن را نقد کرد و با یک پاسخ علمی آن را جواب داد. نه این که آن را تکفیر کرد.

چرا امام حسین (ع) در این حرکت، فرزندان و اهل بیتشان را با خود همراه کردند؟
امام نمی‌خواستند فرزندانشان در صحرایی بی آب و علف رها شوند و یا دشمنان آنان را به اسارت بکشند. امام هر کاری نیاز بود انجام دادند تا اهل بیتشان در امان باشند. چقدر اصرار داشتند به سمت قبایل دیگر، مانند بنی اسد تغییر جهت دهند اما این اتفاق را به ایشان تحمیل کردند و در نهایت کار به جایی می رسد که حضرت زینب (س) در دربار یزید را یابن الطلقا (فرزند آزاد شدگان به‌دست پیامبر) خطاب و او را متهم می کند که به گونه ای با خاندان پیامبر (ص) رفتار کرده که با اسیران و خارجی‌ها و حتی بدتر، رفتار می کنند.

روایتی نقل می‌شود که امام فرمودند: «قَد شاءَاللهُ أن یَرانی مَقتولاً مَذبوحاً ظَلماً و عٌدواناً». این روایت صحت تاریخی ندارد و عدم صحت آن را آقای صالحی نجف آبادی در کتاب خود ثابت کرده است. این نقل نه از نظر تاریخی و نه از نظر عقلی، قابل پذیرش نیست. هیچ وقت خداوند نمی خواهد که امام حسین (ع) کشته و یا اهل بیت رسول خدا (ص) به اسارت کشیده شوند. خواستِ خدا همیشه خوبی‌ها و زیبایی‌هاست.

این که بگوییم امام، تنها قصد شهادت داشتند، اشتباه است. همان‌گونه که بگوییم امام، تنها قصد تشکیل حکومت داشتند. من در کتاب «حسین بن علی (ع)، امام شهدا» شرح دادم که حرکت امام حسین (ع) مرحله به مرحله فرق داشته است. امام یکسری وظایف و تکالیف بر گردن خود می‌دیدند. شخصیت یزید و معاویه کاملا متفاوت و شرایط زمان یزید نیز با زمان معاویه متفاوت بود. از این رو امام دیدند که ظلم زیاد شده است؛ پس به تکلیف خود عمل و حرکت کردند.

آیا امام حسین در آغاز حرکت، به شهادت خویش آگاه بودند؟
آنچه مسلّم است، امام حسین (ع) می‌دانستند در نهایت، شهید می‌شوند و این آگاهی بر احادیثی که از پدر و جدشان به ایشان رسید، استوار بود. اما امام «بدا» را نیز قبول داشتند. امام تمام تلاش خود را برای زندگی می‌کردند و به تدبیر الهی یقین داشتند. در زمانی هم که ایشان وارد کربلا شدند؛ این احتمال را می‌دادند که ممکن است تغییراتی به‎وجود بیاید. ممکن بود هر اتفاقی بیفتد و این را امام قبول داشتند. امام به این امید داشت که یارانی برای کمک به ایشان برسند.

حبیب به ایشان می‌گوید؛ بنی‌اسد در این نزدیکی هستند. من با بنی‌اسد خویشاوندم؛ بروم و همراهی بیاورم. امام می فرمایند؛ برو. حتی امام، عون، پسر حضرت زینب (س) را هم به همراهش فرستادند. با این استدلال که مردم او -عون- را به عنوان یکی از نواده‌های رسول الله(ص) ببینند و به ایشان بپیوندند. اگر خبرچینی، عمر بن سعد را از این حرکت را مطلع نکرده بود؛ شاید تعدادی از آنها-بنی اسد- به یاری امام می‌آمدند. همۀ تلاش امام حسین(ع)  این بود که یارانی  جمع کنند و یا جنگ صورت نگیرد تا این اتفاقات نیفتد.

امام  تا آخرین لحظه فریاد می‌زنند و یاری می‌خواهند. این نشان می‌دهد که تلاش کردند تا اتفاق دیگری بیفتد اما وقتی جنگ صورت می‌گیرد و به ظهر می‌رسد؛ امام حسین(ع) مطمئن می‌شوند که همنیجا شهید خواهند شد. ایشان به وقوع اتفاقات اطمینان داشتند اما این که غیب را کامل بدانند؛ نه! من اصلاً اعتقاد به این ندارم که امام حسین(ع) غیب را به‌ طور کامل می‌دانستند. حتی رسول الله(ص) هم به طور کامل نمی‌دانستند. غیب در دست خداست. اوست که همه چیز را می‌داند. مقداری برای معصومین(ع) باز می‌کند و آن هم لحظه به لحظه اتفاق می‌افتد. شاید تا قبل از حرکتشان به سمت کوفه، امام حسین(ع) مسائلی را بدانند وکمی جلوتر علوم بیشتری.

عبدالله بن عبّاس می‌گوید؛ مرو. حرکت مکن. اگر بروی کشته می‌شوی.
این را امام حسین (ع) بهتر از او می‌دانند. چون آگاه‌تر هستند اما می‌گویند؛ من وظیفه دارم بخاطر مردمی که مرا دعوت کرده‌اند، بروم. عبدالله بن عبّاس دیگر به این توجه نمی‌کند که تو وظیفه داری بروی و به مردم کمک کنی. امام حسین(ع) از همۀ آنهایی که به او گفتند درکوفه کشته می‌شوی، آگاه‌تر بودند، بصیرتر بودند. من غیب را نمی گویم. علم، آگاهی و دانش امام را می گویم. امام انسان فهیم و دانشمندی بودند. شما مسئلۀ امامت و عصمت را کنار بگذارید. همین را در نظر بگیریدکه امام حسین(ع) مرد بسیار فهیمی بودند. حرکت‌هایی که کردند و خطبه‌هایی که خواندند  این را نشان می داد. می توان فهمید که چقدر این فرد همه چیز را می‌داند و آگاه است.

چرا زمانی که خبر کشته شدن مسلم بن عقیل  به امام حسین (ع) رسید، ایشان بازنگشتند؟
امام حسین (ع) مانند پدر و جدشان اهل مشورت بودند. امام در منزلگاه ثعلبیه فهمیدند که مسلم و هانی کشته شدند و مردم کوفه دست از حمایت برداشته اند. امام آنجا ادامۀ مسیر را به مشورت گذاشتند. امام اگر نتیجۀ مشورت به ضرر خودشان بود اما جمعیتی می‌گفتند، می‌پذیرفتند. می‌گفتند این مردم باید نظر بدهند و ما باید نظرشان را انجام بدهیم. در این مورد دو مسأله مطرح شد. در عرب رسم بود که اهل و خویشاوندان کشته شده باید می‌رفتند و انتقام می‌گرفتند. برادران مسلم گفتند؛ آقا اگر تو می‌خواهی برگردی به ما اجازه بده برویم. ما فقط برویم آنجا و ببینیم؛ مسلم را چه فردی کشته است و ما او را بکشیم. این حق ماست. اجازه می‌دهید ما برویم؟

این مورد به مشورت گذاشته شد و مسئله بعد مطرح شد. اکثریت گفتند؛ تو پسر فاطمه (س) هستی. تو نواده‌ی رسول الله (ص) هستی. محال است کوفیان به روی تو سلاح بکشند. مسلم بن عقیل جوان بود، ممکن است جوانی کرده، ممکن است اتقاقی افتاده امّا به روی تو سلاح نمی‌کشند. این طور تصمیم‌گیری نهایی شد. امام به اکثریت نگاه کردند و بعد آن جمله‌ی معروفشان را گفتند که برویم، اصلاً بعد از مسلم، دیگر زندگی ارزشی ندارد. امّا از زمانی که حر جلوی ایشان را گرفت، دیگر تکلیف بر امام حسین (ع) تمام شد. دیگر برای جنگ سپاهی آمده و از آنجا می‌خواستند برگردند و می‌بینیم به سمت کوفه نرفتند. به موازات آن مسیر حرکت کردند. از کوفه عبور کردند و به کربلا که در بالای کوفه است، رسیدند.

افراد بسیاری در زمان امیرالمومنین علی (ع) تربیت شدند که به جنگ ها می‌آمدند و از شیعیان و پیروان امام حسین (ع) بودند. چه اتفاقی برای این افراد پیش آمد که امام حسین (ع) تنها صد و اندی یار داشتند؟
چند نفر از بصره خودشان را رساندند که اسامی این‌ افراد در تاریخ هست زیرا امام، سلیمان بن رزین را به عنوان سفیر خودشان همراه با نامه‌ای به سوی سران بصره فرستادند. افرادی مانند: مسعود نقشبندی و حدود پنج، شش نفر دیگر از بصره رسیدند. عده ای نیز تصمیم گرفتند حرکت کنند ولی زمانی حرکت کردند که خبر شهادت امام حسین (ع) رسید و برگشتند. بیشتر افراد سپاه امام حسین (ع) از خاندانشان بودند و اندک افرادی خاصی که همیشه در مدینه همراهیشان می‌کردند و چند نفری از کوفه و بصره.

اما شیعیانی کوفی بودند که در کنار امیرالمؤمنین علی (ع) حضور داشتند و در کربلا نبودند مانند: سلیمان بن صرد خزاعی، مسیب بن نجبه، رفاعـﺔ بن شدّاد. بعضی‌ نیز همراه امام علی (ع) بودند اما هنگام واقعۀ کربلا در قید حیات نبودند مانند: قیس بن سعد بن عباده. برخی بیمار بودند مثل: جابر بن عبدالله انصاری که نابینا بود و بعد خودش را برای زیارت رساند. پس افرادی که با رسول الله (ص) بودند یا با امیرالمؤمنین علی (ع) ولی در کربلا حضور نداشتند؛ یا پیش از این مرده بودند یا بیمار بودند و یا اتفاقاتی مانند تعلل در تصمیم‌گیری  آن ها را به قافله کربلا نرساند.

گفتنی است عده ای نیز در زندان‌های ابن زیاد در بند بودند. اما در مورد افرادی مثل سلیمان بن صرد خزاعی؛ این‌ها باور نمی‌کردند این اتفاق می‌افتد و بنابراین عزم جدی نداشتند. شیعیانی که در کوفه بودند و بعد در قیام توابین و قیام مختار شرکت کردند؛ باور نمی‌کردند که امام حسین (ع) کشته شود. بزرگ‌ترین ایرادی که به شیعیان امام علی (ع) یا شیعیان امام حسین (ع) در کوفه گرفته می‌شود این است که سستی کردند و بعد واقعه حتی می‌خواستند خودشان را طبق آن آیه‌ی قرآن (۵۴ بقره) بکشند. یکی از آنها گفت؛ نه! چرا ما خودمان را بکشیم؟ برویم دشمن را بکشیم. یعنی این گفتگو‌ها شد. واقعا سستی کردند. اگر این‌ها سستی نکرده بودند و به هر طریقی بود حتی در سپاه عمر بن سعد شرکت می‌کردند و وارد کربلا می‌شدند؛ آنجا می‌توانستند به امام بپیوندند. سستی‌شان باعث شد که امام حسین (ع) با آن تعداد اندک به میدان بروند در حالی که  تعداد یارانش حدود صد و سی تا صد و سی پنج نفر است و عده ای زن و کودک به اسارت بروند.


منبع: سایت کرببلا



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
http://trilchasa.strikingly.com/
دوشنبه 3 تیر 1398 12:08 ق.ظ

Nicely put. Thanks a lot.
cialis prezzo in linea basso cialis sans ordonnance cialis billig cialis for sale in europa only now cialis for sale in us cialis super acti we recommend cialis best buy cialis daily new zealand cialis pills boards we recommend cheapest cialis
http://bangtingni.strikingly.com/
یکشنبه 2 تیر 1398 08:35 ق.ظ

Position well regarded..
prix de cialis if a woman takes a mans cialis cialis for bph cialis dosage amounts order generic cialis online cialis pills boards cialis tablets australia cialis 20 mg cut in half cialis cipla best buy cialis taglich
http://gharcamo.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 05:43 ب.ظ

Good info. Thanks a lot.
generic cialis 20mg uk cialis canada on line cialis 5 mg buy tadalafil 5mg precios de cialis generico generic low dose cialis cialis 5 mg schweiz how to buy cialis online usa cialis generique cialis para que sirve
Online cialis
شنبه 1 تیر 1398 12:45 ق.ظ

Wow a good deal of awesome tips.
prices for cialis 50mg cialis daily low dose cialis blood pressure generic cialis 20mg uk only now cialis for sale in us cialis 5mg prix where to buy cialis in ontario cialis preise schweiz cialis kamagra levitra cialis 20 mg best price
http://palytop.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 08:38 ق.ظ

Amazing postings. Many thanks.
miglior cialis generico cialis pas cher paris cialis super acti cialis per paypa cialis authentique suisse cialis online buy name brand cialis on line cialis taglich cialis coupons cialis uk next day
Buy cialis
پنجشنبه 30 خرداد 1398 03:50 ب.ظ

You stated that fantastically.
the best choice cialis woman discount cialis cialis rezeptfrei sterreich we like it cialis price cialis dosage amounts cialis in sconto cialis generico cialis generisches kanada india cialis 100mg cost cialis online deutschland
http://ahsemi.strikingly.com/
چهارشنبه 29 خرداد 1398 09:39 ب.ظ

Amazing all kinds of amazing data!
where do you buy cialis when can i take another cialis how to purchase cialis on line buy cialis cialis para que sirve cialis patent expiration low dose cialis blood pressure cialis professional yohimbe overnight cialis tadalafil dosagem ideal cialis
cialis online cheap
چهارشنبه 29 خرداد 1398 05:13 ق.ظ

You stated that superbly!
we use it 50 mg cialis dose cialis for sale south africa cialis tablets australia 40 mg cialis what if i take cialis 20mg preis cf cialis canada on line cialis prezzo in linea basso only here cialis pills cialis cost order generic cialis online
Cialis 20 mg
سه شنبه 28 خرداد 1398 06:36 ق.ظ

Thanks a lot, I value it!
brand cialis nl acheter cialis meilleur pri cialis 30 day sample cialis generico lilly cialis online nederland viagra vs cialis vs levitra we recommend cheapest cialis safe site to buy cialis online cialis herbs callus
http://fleapletalk.strikingly.com/
دوشنبه 27 خرداد 1398 03:42 ب.ظ

Many thanks. I like this.
cialis patent expiration american pharmacy cialis cialis billig tadalafil 10 mg safe site to buy cialis online cialis reviews tesco price cialis we choice cialis pfizer india acheter du cialis a geneve free cialis
Cialis 20 mg
یکشنبه 26 خرداد 1398 11:12 ق.ظ

Lovely write ups. Thanks a lot.
buy cialis online nz weblink price cialis cialis 20 mg effectiveness how to buy cialis online usa india cialis 100mg cost safe site to buy cialis online cialis generic availability buy cialis uk no prescription generic cialis at the pharmacy precios cialis peru
cialis without a doctor's prescription usa
شنبه 25 خرداد 1398 09:26 ب.ظ

Amazing lots of beneficial tips!
cialis pas cher paris generic cialis cialis prezzo al pubblico cialis farmacias guadalajara cialis 20 mg cut in half cialis soft tabs for sale cialis prices in england walgreens price for cialis cialis for sale south africa cost of cialis cvs
http://precmanfsa.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 07:23 ق.ظ

Thanks, Ample tips.

cialis 05 click now cialis from canada india cialis 100mg cost cialis online holland enter site natural cialis weblink price cialis cilas cialis generico postepay tadalafil precios de cialis generico
http://snehanblac.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 05:16 ب.ظ

Whoa loads of valuable information.
generic cialis levitra cialis therapie cialis with 2 days delivery we choice cialis pfizer india discount cialis generic cialis soft gels tadalafil does cialis cause gout buy generic cialis cialis pills
http://linrandga.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 02:34 ق.ظ

Many thanks. A good amount of posts!

cialis coupons cialis en 24 hora cialis savings card cialis qualitat sublingual cialis online tarif cialis france tadalafil 10 mg cuanto cuesta cialis yaho cialis generico online online prescriptions cialis
http://netrocu.strikingly.com/
پنجشنبه 23 خرداد 1398 12:53 ب.ظ

Helpful postings. Cheers.
click here cialis daily uk wow look it cialis mexico cialis 5mg can i take cialis and ecstasy cialis for sale south africa generic cialis tadalafil cialis generisches kanada cialis flussig india cialis 100mg cost cialis authentique suisse
cialisvie.com
یکشنبه 19 خرداد 1398 07:02 ب.ظ

Nicely put, Thanks.
cialis kaufen cialis great britain only best offers cialis use cialis generico en mexico cialis dosage tadalafil generic dosagem ideal cialis acquistare cialis internet link for you cialis price we choice cialis uk
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 01:37 ب.ظ

Whoa loads of awesome information.
how do cialis pills work we choice cialis uk cialis lowest price cialis farmacias guadalajara order cialis from india we use it 50 mg cialis dose side effects for cialis cialis sale online cialis free trial cialis rckenschmerzen
what is better stendra or viagra
شنبه 18 خرداد 1398 04:25 ق.ظ

I love it when folks get together and share opinions. Great blog, continue the good work!
http://www.djtsurfacing.co.uk/news
پنجشنبه 5 اردیبهشت 1398 03:59 ق.ظ
ブランドコピールイヴィトンiphone7ケースシャネルiphone7plusケースグッチiphone7ケースエルメスiphone6sケース手帳型スマホカバーコピー
http://www.vistaprops.com/fr/availability/retail
شنبه 31 فروردین 1398 11:56 ق.ظ
スーパーコピーとは、ブランドコピー、レプリカ時計を売り物にしている時計の事です
http://mg-ritual.ru/kontakty
جمعه 30 فروردین 1398 05:07 ق.ظ
カルティエコピー代引き、パネライコピー代引き、TAGコピー代引き、パテックフィリップコピー代引き
https://www.richmondhood.com/products-page
جمعه 30 فروردین 1398 05:07 ق.ظ
インターネット通販総合ショッピングサイトでございます。スーパーコピーブランドは顧客満足度No.1で、品質保証と親切で
http://www.oumma.be/contact/photos
چهارشنبه 28 فروردین 1398 01:28 ب.ظ
商品の品質_店舗情報_スーパーコピーブランド買取!ブランド
https://www.willpowerinstitute.com/privacy-policy/
چهارشنبه 28 فروردین 1398 01:27 ب.ظ
最高 品質ルイヴィトン財布 コピー激安通販、ルイヴィトン偽物を低価でお客様に提供します。 ヴィトン財布コピーと言っても
http://www.siv-marsens.ch/node/355
چهارشنبه 28 فروردین 1398 01:27 ب.ظ
シャネルバッグコピー(N級品)通販優良専門店!
http://canadiantousapharmacy.com/
شنبه 24 فروردین 1398 07:59 ق.ظ

Regards. I value it.
canada online pharmacies for men canadian online pharmacies reviews canada pharmacies best canadian mail order pharmacies canada medication canadian pharmacys buy vistagra usa drugs for sale in canada buy vistagra online safe canadian pharmacy viagra brand
https://www.hsq.de/index.php/training
شنبه 17 فروردین 1398 04:27 ب.ظ
超スーパーコピー時計
Buy cialis
جمعه 16 آذر 1397 12:17 ب.ظ

You actually explained this superbly!
cialis pills safe site to buy cialis online cialis free trial cialis coupons tadalafilo cialis dosage amounts cialis generic opinioni cialis generico cialis dosage recommendations 5 mg cialis pharmacie en ligne
buy cialis cheap
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:05 ب.ظ

Effectively expressed truly. .
cialis pills in singapore walgreens price for cialis cialis prezzo di mercato precios de cialis generico prices on cialis 10 mg best generic drugs cialis cialis daily dose generic rx cialis para comprar bulk cialis cost of cialis cvs
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30