تبلیغات
مكتب امام علی علیه السلام - ارزش کارها از نظر قرآن

ارزش کارها از نظر قرآن

نویسنده :علی عباس زاده
تاریخ:شنبه 29 مهر 1396-07:04 ق.ظ

 ارزش کارها از نظر قرآن


در پیشگاه‌ خدا یکسان نیستند و این گروه بر اثر همین اعمال بی روح و عدم ایمان به خدا؛ستمگرانند

  ارزش کارها از نظر قرآن
19‌-اجعلتم‌ سقایة‌ الحاج و عمارة المـسجد الحـرام‌ کـمن امن بالله و الیوم الاخر و جاهد فی سبیل الله‌ لا یستوون‌ عند الله و الله لا یهدی القوم الظالمین:
آیا(مـنصب)آب دادن به حاجیان و تعمیر‌ مسجد الحرام را مانند‌ کسی که‌ ایمان بخدا و روز جزا آورده قرار می دهید؟ هرگز یکسان نـیستند و خداوند ظالمان را هدایت نـمی کند.
20-الذیـن آمنوا و هاجروا و جاهدوا فی سبیل الله‌ باموالهم و انفسهم اعظم درجة عند الله و اولئک‌ هم الفائزون‌: کسانی که ایمان آوردند و مهاجرت کردند و با جان و مال‌ است و آنان رستگارانند.
21-یبشرهم ربهم برحمة منه و رضـوان و جنات لهم‌ فیها نعیم مقیم: پروردگارشان آنها را به رحمت و خشنودی خود و بهشت هائی‌ که‌ نعمت‌های‌ جاویدان دارد بشارت می دهد.
22-خالدین فیها ابدا ان الله عنده اجر عظیم:همواره در آنجا خواهند بود،در نزد خداوند اجر و مزد بـزرگ وجـود دارد.

مقیاس ارزش

جای تردید‌ نیست‌ که در اجتماع بشر،هر کاری برای خود ارزش مخصوصی دارد،و مقیاسی که ارزش هر عملی را روشن می کند همان سود و نفعی است که از آن کار عائد می گردد؛ و هر فعل‌ و انفعال‌ و حرکت و سکونی کـه بـهره یآن افزون تر باشد؛ارزش آن زیادتر است؛ خواه وقت زیاد لازم داشته باشد یا نه؛ به سختی انجام بگیرد،یا با آسانی؛ و در مقابل،اعمال‌ کم‌سود‌ و فعالیت های‌ کم‌ بهره‌؛ هر چند وقت بیشتری لازم داشته‌ باشد‌ و یا‌ بـه کار و کـوشش‌ توان‌ فرسا نیازمند باشد،مع ذلک ارزش عمل پرسود را نخواهد داشت.
جراح،بیماری را روی میز جراحی می خواباند؛و با‌ انجام‌ یک‌ عمل جراحی آن هم زیر سقف در بهترین اطاق ها‌؛در‌ محیط بسیار آرام،در وقت بسیار کم،یـک بـیمار مـشرف به مرگ را نجات می دهد و در اجتماع خـردمندان جـهان ارزش کار‌ او‌ صد برابر کار کارگری است که زیر آفتاب داغ؛ در‌ برابر کوره گرم آهنگری در مدت هشت ساعت موفق به ساختن یک چکش و یـا یـک چـاقو یا گاو آهن‌ می شود‌؛ بیش‌ از‌ جراح وقت صـرف کـرده و بیش‌ از او رنج دیده است.
اکنون‌ باید‌ دید علت این اختلاف در ارزش چیست؟، بدون شک همان است که گفته‌ شد؛ زیرا طـبیب،بـیمار‌ مـشرف‌ به مرگ‌ را زنده کرده،و با عمل خود جان او را خریده است؛ کـه‌ این‌ فرد‌ زنده در آینده منشأ صدها اثر نیک می گردد؛اما او فقط چکش و با چاقوئی‌ را‌ ساخته‌؛که هرگز از نـظر سـود بـا او یکسان نیست.
روی این اساس است که‌ دانشمندان‌ معتقدند اختلاف طبقاتی در اجـتماع بـشر، ضروری است‌ زیرا ارزش کارها یک نواخت نیست؛و معتقدند‌ که‌ در‌ اجتماعاتی که اختلاف طبقاتی(به طور عادلانه)از بین برود،حس ابـتکار؛اخـتراع؛اکـتشاف از میان‌ می رود‌؛زیرا انگیزه ابتکار همان مزایائی است که سران اجتماع برای اعـمال مـهم قـائلند و هرگاه‌ بنا‌ شود‌ تمام یکسان‌ شوند،و هیچ مزیتی در کار نباشد،و از هرکسی به اندازه یتوانائی کـار بـکشند و بـه اندازه ی نیازمندی‌؛ سودمند، در این صورت هیچ‌ وقت انگیزه‌ های علمی و ابتکاری و فنی و تخصصی‌ در کسی به وجود‌ نمی آید‌.
باری‌ ایـن خـود موضوعی است جداگانه؛ که بایست در جاهای مناسب از آن بحث شود مقصود‌ این‌ بود‌؛کـه نـظر جـهان مادی را در ارزش کارها گفته باشیم،و ضمنا ببینیم‌ نظر‌ اسلام در این باره چیست؟ 

خـداوند مـی فرماید:«کسانی که‌ ایمان‌ آوردند و مهاجرت نمودند و جهاد در راه‌ خدا‌ با جان ها‌ و اموالشان‌ کردند‌،مقامشان نـزد خـداوند بزرگتر‌ است»در اینجا این‌ سؤال پیش می آید که مسأله جهاد چه ارتباطی بـه موضوع آیـه قـبل‌ دارد؟

در‌ این باره دو وجه می توان گفت‌:اول‌ هجرت‌ در‌ آن روزها‌ مقدمه جهاد بود‌؛ و تا‌ به سوی‌ «مدینه»هجرت نـمی نمودند؛«جـهاد»ممکن نبوده است دوم اینکه کسانی این دو عمل را مساوی‌ می دانستند‌؛و تصور‌ می کردند کـه کـردارهائی که در حـال کفر از‌ آنان‌ سر‌ زده‌ با‌ کاری که‌‌ مرد مؤمن انجام داده است؛یکسان است،درحالی‌که پس‌ از اسـلام آوردن مـبادرت بـه مهاجرت‌ نمی‌ نمودند از این نظر؛در این آیه«مهاجرت»را نیز پیش کشیده است و خود‌ ایـن آیـه‌ گواه گفتار پیش است که درباره ی «علی علیه السلام»که مؤمن و مجاهد بود،و«عباس و شیبه»نـازل‌ گـردیده که در دوران کفر؛عهده‌دار این دو منصب سقایت و تعمیر مسجد‌ الحرام‌ بودند؛و پس‌ از اسـلام آوردن،مـهاجرت نکردند.

نظر اسلام در این مـوضوع

اسـلام در عین این که نظر پیش را‌ تخطئه‌ نمی کند؛و برای دانشمندان و خردمندان‌ اجتماع،مخترعین و مکتشفین،مـقام بـلندی قـائل است،ولی‌ نظر‌ پیش را با افزودن یک شرط تکمیل‌ می نماید‌؛و یا‌ به عبارت صحیح‌ تر آن شرط را اسـاس دانـسته‌ و کمی‌ و فزوتی سود را در درجه دوم می داند،و آن شرط عبارت از ایمان است‌ اسلام‌ معتقد اسـت کـه کـارهای نیک‌، خدمات‌ اجتماع،قدم های‌ مؤثر‌ در‌ طریق بهبود وضع مردم، در صورتی‌ ارزش‌ دارد، که‌ از روی ایمان به خدا انـجام بـگیرد؛هـدف خدا و فرمانبرداری از‌ فرمان‌ او باشد،نه هوی و هوس، در‌ انجام دادن کار انگیزه‌ باطنی‌ داشـته بـاشد؛نه ریا و کسب‌ مقام‌ و انداختن ثروت و حکومت‌ بر مردم و ریاست و خود فروشی، اسلام معتقد است که کـارهای نـیک‌؛ و کردارهای‌ ستوده از خیرات و مبرات تمام‌ قالب های‌ بیروحند‌ تا اینکه روح‌ ایمان‌ در آنـها دمـیده شود‌،یعنی‌ اگر علت باطنی از ایمان و وجـدان و خـدمتگزاری صـمیمانه؛باعث انجام این اعمال نباشد؛چندان‌‌ ارزش خـواهد داشت.
هرگاه دادرسان، به منظور کسب‌ مقام‌ داوری به حق‌ کنند‌، طبیبان‌ و جراحان برای‌ خاطر انـدوختن‌ ثـروت دست بکار شوند؛ مخترعان و مـکتشفان در آزمـایشگاه‌ها به قصد هـوی و هـوس و شـهرت و ریاء به کاوش های علمی‌ خود‌ ادامه دهـند؛کـردارشان اگرچه پسندیده و زیبا‌ است‌،ولی‌ اشخاص‌ و متصدیان‌ این مشاغل-با‌ این‌ مـقاصد-ارزش و شـخصیتی در پیشگاه‌ قرآن ندارند.

مثالی از قرآن

پیـش‌از اسلام و پس‌از ظهور اسـلام؛سـیراب‌ کردن‌ حاجیان‌،و تعمیر مسجد الحـرام از مـناصب مهمه عرب‌ به شمار‌ می رفت‌ و از‌ زمانی‌ «قصی‌» (پنجمین جد رسول اکرم صلی الله و علیه وآله)این مناصب‌ در قـبیله قـریش دست بدست می گشت،تا ایـنکه در زمـان پیـامبر گرامی، منصب «سـقایت» بـدست‌ «عباس» عموی پیامبر،و مـقام تـعمیر مسجد‌ در دست «شبیه» بود.
آیه ی نوزده این دو عمل را که در ظاهر ستوده است در یک طرف؛و جـهاد در راه خـدا را که از روی ایمان به خدا و روز رستاخیز سر زند‌،در‌ طـرف دیـگر گذارده و هـرگز ایـن دو عـمل را قابل مقایسه نمی داند،و مـی فرماید:اجعلتم سقایة الحاج و عمارة المسجد الحرام‌ کمن آمن بالله و الیوم الاخر،و جاهد فی سبیل الله: آیـا تـصور، می نمائید‌ کسی که‌ در حالت‌ کفر و شرک،بـدون داشـتن مـایه ایـمان،حـاجیان را سیراب می کند؛ و مـسجد الحـارم را تعمیر می کند و هیچ گونه هدف الهی و انگیزه باطنی ندارد‌،بکله‌ هرچه هست تمام انگیزه نفسانی‌ است‌؛ بـا مـردی که‌ ایـمان به خدا و روز بازپسین دارد، و بر اثر همین ایمان، بـا جـان و مـالش در راه خـدا؛ بـرای‌ فـرمانبرداری او فداکاری می کند،یکسان است؟نه...البته نه‌،: لایستوون عند الله: در پیشگاه‌ خدا یکسان نیستند و این گروه بر اثر همین اعمال بی روح و عدم ایمان به خدا؛ستمگرانند
و الله لا یهدی القوم الظالمین: و خداوند ستمگران را هـدایت نمی کند؛و ظلم را در این مورد،همان شرک‌ است‌ که در سوره ی لقمان فرموده:ان الشرک لظلم عظیم: بی ایمانی؛ ستم بزرگیست.

شأن نزول آیه

روایات زیادی از سنی و شیعه وارد شده استکه این آیه در حق علی (علیه السلام) و عـباس و شـیبه‌‌ نازل‌ گردیده، عبا‌ و شیبه؛ بر یکدیگر افتخار می کردند، «عباس» می گفت من پاسی از عمر خود را در «سقایت حاج» صرف‌ کرده‌ام؛ شیبه می گفت، آباد کردن «مسجد» بر عهده من‌ بوده علی‌(علیه السلام)در‌ آن مـیان فرمود:افتخار من اینست که پیش‌ از شما به خدا ایمان آورده‌ام و در راه خدا جهاد کرده‌ام، و وسیله ی ‌‌ایمان‌ شما را فراهم نموده‌ام، آنان برای عرض‌ این جـریان و تـقاضای داوری به خدمت رسول‌ اکرم‌(صلی الله و علیه وآله)رفتند‌،ایـن آیـات به عنوان داوری‌ و اعلان نظر کلی اسلام در تمام کارها نازل گردید.
و از اینکه‌ در آیه در یک طرف فقط «سایت» و «عمارت» را بیان کرده و نامی‌ از ایمان‌ نمی برد؛و در طرف دیگر‌ ایـمان‌ و جـهاد را اسم می برد،معلوم مـی شود کـه«سقایت» و«عمارت»آنان در حال کفر بوده وگرنه گفتگوئی از ایمان آنها نیز به میان می آید، از اینجا روشن می شود،که هدف آیه اینست که وزن‌ و ارزش کاری که از کافر و مؤمن سر می زد، بیان کند،نه ایـنکه هـر دو طرف مؤمن بودند،ولی یکی متصدی سقایت و یا«عمارت» بوده و طرف دیگر،مشغول جهاد.
گواه این گفتار علاوه‌ بر‌ آنچه گفته شد؛این‌ است که در آخر آیه،این گروه را«ظالم»خـوانده اسـت،و قرآن هـیچ گاه مرد مؤمن را «ظالم»نمی خواند؛و هرگاه تصور شود؛که مراد از«ظالم»کسانی‌ است‌ که آن دو عمل‌ را بر جهان تـرجیح دهند؛و هرگاه تصور شود؛که مراد از«ظالم»کسانی است که آن دو عـمل‌ را بـر جـهاد ترجیح دهند؛نیز صحیح‌ نیست‌؛زیرا چنین کسی در نظر اسلام،خطاکار است،نه ظالم و ستمگر،که بـیشتر ‌ ‌ایـن عنوان درباره کافران و مشرکان بکار می رود.

گفتگو با مؤلف«المنار»

مفسر معروف مـصری مـؤلف«المـنار‌»روی‌ جهاتی‌ از این شأن نزول سر‌ بر‌ تافته‌‌ و معتقد است که مناسب همان روایت«نـعمان بن بشر»است که می گوید:روز جمعه در مسجد مدینه بودم؛که گفتگو،میان‌ اصـحاب‌ رسول خدا‌ درگیر شد،یـکی مـی گفت:پس‌از اسلام‌ بهترین کار‌ پیش‌ من همان«سقایت»حاجیان است،دومی می گفت آباد کردن مسجد الحرام‌ پس‌از اسلام؛برتری بر همه دارد،دیگری می گفت‌ جهاد‌ بر‌ تمام اعمال مقدم است،«عمر» در آن میان گفت:بایست موضوع‌ را از رسول اکرم(صلی الله و علیه وآله)سؤال کنیم.لذا این آیه برای رفع نزاع آنان نازل گردید.
سپس صاحب«المنار‌»میگوید‌:این‌ روایت بر شأن سابق الذکر مقدم است،زیرا علاوه بر ایـن که‌ سـند‌ آن صحیح است،مضمون آن نیز باقر آن موافق می باشد.
ما تصور می کنیم که این نویسنده‌ دانشمند‌ قضاوت‌ صحیحی در اینجا نکرده،زیرا روایت اول از نظر سند بسیار محکم‌ و جمعی‌،از‌ محدثان مانند«حاکم»محدث مـعروف سـنی و دیگران آن را صحیح دانسته‌اند علاوه بر آنکه دانشمندان‌ شیعه‌ همگی‌ آن را صحیح شمرده اند و اما از نظر مضمون؛به طور قطع مضمون و مفاد روایت«نعمان‌»با‌ ظاهر آیه سازگار نیست‌ زیـرا صـریح آیه درباره کسانی است که کافرند،ولی عهده‌دار‌«سقایت‌»و«عمارت‌»هستند و یا مؤمنند جهاد می نمایند،(چنانکه گفته شد)و بنابر روایت«نعمان»متصدیان این کارها‌ تمام‌ مسلمانند؛و گفتگوی آنان در کردارهائی است که پس از اسـلام آوردن واقـع شده است
این‌ نکته‌ نـیز‌ لازم بـه تذکر اسـت که در بسیاری از آیات قرآن؛عمل را به شخصی که صاحب‌ عمل‌ است‌ تشبیه کرده و مفسران در این قبیل آیات کلمه‌ای را مقدر می نمایند مثلا‌ در‌ آیـه‌ مـورد بـحث که سیراب کردن و آباد کردن را به شخص مـؤمن مـجاهد تشبیه کرده،می گویند‌:مقصود‌ تشبیه‌ کردن کسانی است که عهده‌دار سقایت؛و عمارت بودند؛و تقدیر آیه چنین است‌:اجعلتم‌‌ اهـل سـقایة الحـاج
چنانچه در آیه:لیس البران تولوا وجوهکم قبل المشرق و المغرب‌ ولکـن البرمن‌ آمن‌ بالله:(توجه به سوی شرق و غرب کار نیکی نیست،بلکه نیکوکار؛کسی‌ است‌ که‌ ایمان به خدا آورده)در واقـع؛کـلمه یاهـل‌ در‌ تقدیر‌ است،یعنی:ولکن اهل البر الخ

معنای‌«سقایت‌»

این واژه در لغت عـرب در سـه جا بکار برده می شود؛گاهی مقصود‌ از‌ آن معنای مصدری‌ است،یعنی‌ سیراب‌ کردن؛و در‌ آیه‌ مورد‌ بحث مـقصود هـمین اسـت؛و گاهی به‌ ظرفی‌ گفته‌ می شود که در آن آب می خورند.چنانکه در آیه 70 از‌ سوره‌ یوسف مـقصود هـمین اسـت. 
جعل السقایة‌ فی رحل اخیه:(پیمانه‌ را‌ در میان بار برادرش گذارد‌)و بعضی‌ گفته‌اند که ایـن کـلمه گـاهی به معنی حوضی که آب در آن می ریزند بکار می رود‌؛چنانکه‌،«سقایة العباس» آن محل معروفی‌ که‌ در‌ فاصله بیست مـتری‌«زمـزم‌»واقع است،به همین معنی‌ می باشد‌.

چرا در آیه ی بعد نامی از هجرت برده است؟

در آیه بـعد خـداوند مـی فرماید:«کسانی که‌ ایمان‌ آوردند و مهاجرت نمودند و جهاد در راه‌ خدا‌ با جان ها‌ و اموالشان‌ کردند‌،مقامشان نـزد خـداوند بزرگتر‌ است»در اینجا این‌ سؤال پیش می آید که مسأله جهاد چه ارتباطی بـه موضوع آیـه قـبل‌ دارد؟
در‌ این باره دو وجه می توان گفت‌:اول‌ هجرت‌ در‌ آن روزها‌ مقدمه جهاد بود‌؛ و تا‌ به سوی‌ «مدینه»هجرت نـمی نمودند؛«جـهاد»ممکن نبوده است دوم اینکه کسانی این دو عمل را مساوی‌ می دانستند‌؛و تصور‌ می کردند کـه کـردارهائی که در حـال کفر از‌ آنان‌ سر‌ زده‌ با‌ کاری که‌‌ مرد مؤمن انجام داده است؛یکسان است،درحالی‌که پس‌ از اسـلام آوردن مـبادرت بـه مهاجرت‌ نمی‌ نمودند از این نظر؛در این آیه«مهاجرت»را نیز پیش کشیده است و خود‌ ایـن آیـه‌ گواه گفتار پیش است که درباره ی «علی علیه السلام»که مؤمن و مجاهد بود،و«عباس و شیبه»نـازل‌ گـردیده که در دوران کفر؛عهده‌دار این دو منصب سقایت و تعمیر مسجد‌ الحرام‌ بودند؛و پس‌ از اسـلام آوردن،مـهاجرت نکردند.

اقـتباس از حـکایت مـعروف گلستان سعدی

علامة الفقه الصمت و السکوت‌ خـاموشی نـشانه دانائی است
جوانی خردمند و والا‌ گهر‌ که در هر فنی بود صاحب‌ نظر بدی طبع او هـمچو آب روان سخندان چو«سحبان»به نطق و بـیان‌ نـشستی چو در جـمع دانـشوران‌ ز گـفتار‌ بستی‌ زبان در دهان‌ پدر گفتش‌ ای‌ هـوشمند ز مـن‌ چرا لب فرو بسته‌ای از سخن؟ چرا هرچه دانی نگوئی به جمع؟ که روشن کنی جمع مـا را چـو شمع‌ چنین گفت آزاده ی هوشمند جـوابی‌ پسندیده‌ و ارجمند! که تـرسم بـپرسند‌ اهل‌ یقین‌ از آنچه ندانم؛شـوم شـرمگین‌ تو هم ای جوان گر ندانی سخن‌ به هر محفلی ژاژ خائی مکن‌ ز گفتار سعدی؛«صـفا»پنـد گیر که باشد تو را در جـهان دسـتگیر «نـگفته ندارد‌ کسی‌ بـا تـو کار و لیکن چو گـفتی دلیـلش بیار»!

منبع:
«درس هایی از مکتب اسلام » خرداد 1340، سال سوم - شماره 4 



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
buy cialis
جمعه 16 آذر 1397 12:16 ب.ظ

Nicely put. Thank you!
generic cialis levitra order cialis from india cialis arginine interactio generic cialis soft gels cialis manufacturer coupon opinioni cialis generico trusted tabled cialis softabs viagra cialis levitra cialis 20mg prix en pharmacie cialis online
buy cialis online no prescription
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:04 ب.ظ

Really a lot of valuable material!
online cialis side effects for cialis how to purchase cialis on line cialis generico lilly safe dosage for cialis generic cialis 20mg tablets generic cialis 20mg tablets cialis australian price 40 mg cialis what if i take we choice cialis uk
buy tadalafil pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:20 ب.ظ

You actually revealed that effectively.
cialis rezeptfrei we recommend cialis best buy generic cialis tadalafil cialis for sale in europa we use it cialis online store cialis 10mg prix pharmaci generic cialis review uk tarif cialis france side effects for cialis cialis price in bangalore
buy cialis online cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:45 ق.ظ

You actually revealed that perfectly!
buy cialis online legal cialis 5 mg para diabeticos female cialis no prescription cialis generico lilly when will generic cialis be available low dose cialis blood pressure cilas the best site cialis tablets wow look it cialis mexico viagra or cialis
Cialis prices
سه شنبه 13 آذر 1397 07:20 ب.ظ

Helpful write ups. With thanks!
cialis en 24 hora cialis from canada cialis 5mg prix buy cialis cialis uk cialis pills brand cialis nl buy cialis cheap 10 mg cialis qualitat cialis alternative
buy cialis online no prescription
سه شنبه 13 آذر 1397 08:18 ق.ظ

Superb facts. Kudos!
buy cialis cheap 10 mg cialis authentique suisse interactions for cialis prescription doctor cialis cialis coupons prescription doctor cialis cialis in sconto buy brand cialis cheap cialis daily cialis daily
buy cheap cialis on line
دوشنبه 12 آذر 1397 08:24 ب.ظ

Cheers! Fantastic stuff!
cialis coupons printable cialis from canada the best site cialis tablets cialis qualitat cialis diario compra cialis savings card cialis generico en mexico the best choice cialis woman achat cialis en itali we choice cialis uk
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 07:55 ق.ظ

Cheers! A good amount of posts!

cialis 5 mg funziona only best offers 100mg cialis cialis 5 mg scheda tecnica cialis online nederland cialis generico order generic cialis online overnight cialis tadalafil generic cialis 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis tadalafil online
Cialis pills
یکشنبه 11 آذر 1397 07:55 ب.ظ

Thanks a lot, A lot of posts.

cialis 30 day trial coupon we recommend cheapest cialis cialis para que sirve cialis 20 mg cut in half cialis 5 mg buy cialis generico en mexico cialis wir preise cost of cialis per pill where to buy cialis in ontario brand cialis nl
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 07:22 ق.ظ

You revealed that wonderfully.
cialis 10mg prix pharmaci venta de cialis canada cialis mit grapefruitsaft cialis prices in england cialis arginine interactio price cialis per pill where to buy cialis in ontario cialis per paypa cialis lowest price prezzo di cialis in bulgaria
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 08:10 ب.ظ

Cheers! Lots of info!

cialis 5 mg effetti collateral cialis prices in england cialis online deutschland cialis savings card side effects of cialis low cost cialis 20mg generic cialis with dapoxetine 40 mg cialis what if i take cialis pas cher paris order generic cialis online
Buy generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 07:01 ق.ظ

You actually revealed this well!
cialis 5mg chinese cialis 50 mg cialis pills price each cialis 100mg suppliers cialis italia gratis cialis cost cialis free trial we recommend cialis info cialis prices cialis en mexico precio
Generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 07:43 ب.ظ

You explained this adequately!
cialis vs viagra cialis for sale south africa cialis cipla best buy side effects of cialis cialis price in bangalore generic cialis soft gels enter site very cheap cialis cialis sicuro in linea cialis 5 mg para diabeticos american pharmacy cialis
buy generic cialis pills
جمعه 9 آذر 1397 07:55 ق.ظ

You've made your point quite effectively!.
cialis generico cialis en mexico precio cialis 20 mg cost generic cialis we like it safe cheap cialis cialis dosage amounts viagra vs cialis vs levitra buy online cialis 5mg cost of cialis cvs overnight cialis tadalafil
Cialis pills
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:45 ب.ظ

Point certainly applied!!
low dose cialis blood pressure 40 mg cialis what if i take 40 mg cialis what if i take cialis generique 5 mg cialis authentique suisse cialis 5 mg scheda tecnica we use it cialis online store acquistare cialis internet tadalafilo we choice cialis pfizer india
buy cialis medication
پنجشنبه 8 آذر 1397 09:09 ق.ظ

You made your point extremely clearly!.
callus venta cialis en espaa cialis in sconto cilas estudios de cialis genricos canadian cialis dose size of cialis cialis kaufen bankberweisung how to purchase cialis on line free cialis
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 08:20 ب.ظ

This is nicely said. .
acheter cialis meilleur pri cialis kaufen wo cialis prezzo di mercato tadalafil 20 mg click here cialis daily uk cialis purchasing cialis 20mg prix en pharmacie cialis mit grapefruitsaft cialis dosage generic cialis pill online
buy tadalafil no prescription
چهارشنبه 7 آذر 1397 08:35 ق.ظ

You actually explained that well!
compare prices cialis uk comprar cialis navarr precios cialis peru click here take cialis cialis flussig side effects of cialis discount cialis cialis coupons printable cialis prezzo al pubblico cialis name brand cheap
buy cialis medication
چهارشنبه 11 مهر 1397 09:51 ق.ظ

Regards, Quite a lot of knowledge.

buying cialis overnight cialis 20 mg best price cialis dosage brand cialis nl cialis reviews tadalafil 20mg cialis wir preise best generic drugs cialis venta de cialis canada cialis 10 doctissimo
buy cialis cheap
دوشنبه 9 مهر 1397 07:53 ق.ظ

Terrific data. Thanks.
fast cialis online weblink price cialis cialis generique tadalafil 20mg deutschland cialis online cialis generika cialis therapie tadalafil generic cialis pro we choice free trial of cialis
canadian online pharmacy
یکشنبه 1 مهر 1397 08:38 ق.ظ

Cheers, I appreciate it.
buy viagrow cialis from canada canadianpharmacyusa24h canadian pharmaceuticals online canadian discount pharmacies in ocala fl canadian pharmacy cialis cialis canadian pharmacy canada online pharmacies buy viagrow global pharmacy canada
buy viagra pills
سه شنبه 13 شهریور 1397 02:59 ب.ظ

Wonderful posts, Regards.
getting viagra online get viagra buy real viagra online uk is it legal to buy viagra online from canada blue pills buy sildenafil generic order cheap viagra natural viagra canadian viagra want to buy viagra
where to buy viagra online uk
سه شنبه 23 مرداد 1397 08:13 ق.ظ

You actually expressed this adequately!
lowest price viagra buy viagra online no prescription buy viagra in pharmacy viagra no prescription buying online viagra safe to buy viagra online can u buy viagra online buy viagra with prescription get a viagra prescription buy brand viagra
Viagra uk
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 07:13 ب.ظ

Lovely facts, Thanks a lot.
buy viagra uk uk viagra online how to buy viagra safely online buy viagra pay with paypal purchase viagra online buy brand viagra online buying viagra online australia viagra alternatives order pharmacy online vigra
Online cialis
شنبه 18 فروردین 1397 08:42 ب.ظ

Useful posts. Thanks a lot!
cialis price thailand cialis prezzo in linea basso cialis 200 dollar savings card when can i take another cialis cialis therapie get cheap cialis generic cialis with dapoxetine brand cialis nl free cialis cialis professional from usa
Cialis canada
یکشنبه 5 فروردین 1397 03:47 ق.ظ

Amazing advice. Appreciate it!
cialis rezeptfrei generic for cialis we like it cialis soft gel cialis kaufen bankberweisung cialis 5 mg schweiz cialis generique cialis 20 mg can i take cialis and ecstasy cialis great britain tadalafil 5mg
Buy cialis online
پنجشنبه 2 فروردین 1397 11:10 ب.ظ

Cheers. I appreciate this!
cialis with 2 days delivery try it no rx cialis cialis rckenschmerzen cialis patent expiration no prescription cialis cheap link for you cialis price click now buy cialis brand india cialis 100mg cost tadalafil 10 mg cialis 20 mg effectiveness
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر